موجر پول پیش را پس نمی‌دهد؟ راه مطالبهٔ ودیعه بعد از تخلیه

مادهٔ ۴ قانون روابط موجر و مستأجر، تحویل ملک به موجر را به بازگرداندن ودیعه یا سپردن آن به دایرهٔ اجرا مرتبط کرده است. اگر ملک را تخلیه و تحویل داده‌اید اما پول پیش را نگرفته‌اید، ابتدا مبلغ و زمان بازپرداخت را به‌صورت مکتوب مطالبه کنید و مدارک اجاره و تحویل خانه را نگه دارید. در صورت حل‌نشدن اختلاف، می‌توانید دادخواست حقوقی برای استرداد ودیعه ثبت کنید. اگر موجر مدعی خسارت یا بدهی است، ادعا و مبلغ آن باید از مسیر قانونی پیگیری شود.

پول پیش بعد از پایان اجاره چه زمانی باید برگردد؟
اگر موجر از مستأجر مبلغی به‌عنوان ودیعه، قرض‌الحسنه یا تضمین گرفته باشد، مادهٔ ۴ قانون روابط موجر و مستأجر مقرر می‌کند تخلیه و تحویل ملک به موجر، به پس‌دادن وجه یا سپردن آن به دایرهٔ اجرا وابسته است. بنابراین، بازپرداخت ودیعه بخشی از فرایند تحویل ملک است؛ این موضوع صرفاً به زمان پیدا شدن مستأجر بعدی وابسته نیست.

اگر ملک را تحویل داده‌اید و موجر بعداً از بازپرداخت خودداری می‌کند، موضوع را از راه مطالبهٔ حقوقی پیگیری کنید. صرف اینکه موجر پول را نگه داشته، به‌تنهایی به این معنا نیست که شکایت کیفری راه درست است. در اختلاف معمول بر سر بازپرداخت ودیعه، خواستهٔ اصلی مستأجر استرداد وجه است.

اگر موجر از ودیعه خسارت یا بدهی کم می‌کند:
ممکن است موجر ادعا کند مستأجر به ملک خسارت زده، اجاره‌بها یا قبض‌ها را نپرداخته است. اما صرف طرح این ادعا، اختلاف را حل نمی‌کند. مادهٔ ۴ برای موجری که می‌خواهد خسارت یا بدهی را از محل ودیعه مطالبه کند، پیگیری از مسیر دادگاه و ارائهٔ گواهی ثبت دادخواست به دایرهٔ اجرا را پیش‌بینی کرده است. بنابراین، دربارهٔ میزان خسارت، مدارک و مبلغ مورد ادعا را بخواهید و توافق شفاهی را جایگزین رسید مکتوب نکنید.

برای پس گرفتن پول پیش چه مدارکی نگه دارم؟
برای اثبات مبلغ ودیعه، پایان اجاره و تحویل ملک، این مدارک را کنار هم جمع کنید:
قرارداد اجاره و تمدیدهای آن؛
رسید پرداخت ودیعه یا گردش حساب بانکی؛
رسید یا مدرکی که تحویل کلید و تاریخ تخلیه را نشان دهد؛
پیام‌ها یا مکاتبات مربوط به درخواست بازپرداخت پول پیش؛
عکس یا فیلم تاریخ‌دار از وضعیت ملک هنگام تحویل؛
رسید پرداخت اجاره‌بها و قبوض، اگر موجر به بدهی استناد می‌کند.
اگر هنگام تحویل ملک رسید کتبی نگرفته‌اید، پیام‌هایی را که در آن موجر دریافت کلید، تخلیه یا مبلغ ودیعه را تأیید کرده، حذف نکنید.

قدم‌های پیگیری:
۱. مطالبه را مکتوب کنید. در پیام یا اظهارنامه، مبلغ ودیعه، تاریخ پایان قرارداد، تاریخ تحویل ملک و مهلتی روشن برای پرداخت را بنویسید. لحن مکاتبه را محترمانه و دقیق نگه دارید و رسید ارسال را حفظ کنید.
۲. پاسخ موجر را ثبت کنید. اگر موجر بابت خسارت یا بدهی مبلغی را کسر می‌کند، بخواهید مبلغ و دلیل آن را مکتوب و مستند اعلام کند. اگر بخشی از پول پرداخت شد، رسید باید مشخص کند چه مبلغی بابت کدام قرارداد و از کل ودیعه پرداخت شده است.
۳. در صورت حل‌نشدن اختلاف، دادخواست ثبت کنید. خواسته معمولاً «مطالبه یا استرداد مبلغ ودیعهٔ اجاره» است. برای تعیین مرجع صالح، مبلغ خواسته اهمیت دارد: طبق مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف، دعاوی مالی تا نصاب یک میلیارد ریال در صلاحیت دادگاه صلح است؛ نصاب بیشتر یا جزئیات پرونده ممکن است مرجع رسیدگی را تغییر دهد. دعوای استرداد ودیعه، دعوای مالی و منقول شناخته شده و رأی منتشرشدهٔ پژوهشگاه قوهٔ قضاییه، محل اقامت خوانده را از مراجع محلی رسیدگی دانسته است.

اگر قرارداد کتبی ندارم، باز هم می‌توانم پول پیش را مطالبه کنم؟
نداشتن قرارداد کتبی، اثبات مبلغ و شرایط توافق را دشوارتر می‌کند؛ اما مدارک پرداخت، پیام‌ها، رسیدها و شواهد دیگر ممکن است برای اثبات رابطهٔ اجاره و مبلغ ودیعه به کار بیایند. همهٔ مدارک را نگه دارید و پیش از ثبت دادخواست، نام موجر، مبلغ مورد مطالبه و دلیل پرداخت را با دقت بررسی کنید.

اگر موجر پس از پایان اجاره و تحویل ملک پول پیش را پس نمی‌دهد، مبلغ ودیعه و تاریخ تحویل را با مدارک ثابت کنید، مطالبه را مکتوب انجام دهید و اگر اختلاف حل نشد، دادخواست استرداد وجه ثبت کنید. اگر موجر مدعی خسارت یا بدهی است، از او دلیل و جزئیات مبلغ را بخواهید؛ ادعای شفاهی به‌تنهایی تکلیف ودیعه را روشن نمی‌کند.

اگر موجر پول پیش را پس نمی‌دهد یا مبلغی را بابت خسارت کسر کرده، مدارک اجاره و تحویل ملک را برای انتخاب مسیر پیگیری با مشاور حقوقی بررسی کنید.